Ayçiçekteki artış zeytinyağını da etkiliyor (Fiyatlardaki artış sürecek mi?)

Tuğba Öztürk/ntv.com.tr

Artan kuraklık ve pandemi koşulları  yağ fiyatlarını artırmaya devam ediyor.

Son dönemdeki hızlı artışıyla dikkat çeken ayçiçek yağının ardından şimdi de gözler zeytinyağına çevrildi. 

Zeytinyağı üretiminde dünyanın en önemli ülkelerinden biri olan Türkiye'de zeytinyağı fiyatları geçen seneye oranla yüzde 50'den fazla artış gösterdi. Artışın ileriki dönemlerde de devam edebileceği belirtiliyor. 

Peki zeytinyağı fiyatlarındaki artışın nedeni ne, zeytinyağ fiyatlarında ne kadar artış bekleniyor? Yetkili isimler ntv.com.tr'ye özel açıklamalarda bulundu. 

Akhisar Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Alper Alhat, sadece zeytinyağı fiyatlarında değil, dünyadaki bütün bitkisel yağ fiyatlarında bu sene yaklaşık yüzde 110’lık bir artış yaşandığını söyledi.

Alhat; dünya piyasasındaki dolar kuru, yanlış dökme zeytinyağı ihracatı, iklimsel olaylar gibi nedenlerle zeytinyağı fiyatlarının artış gösterdiğini ve bu artışın devam edebileceğini ifade etti. 

BİR SENEDE YAKLAŞIK 14 LİRALIK FARK 

Bu sene dünya zeytinyağı ihracat hareketliliğinin yüzde 20 arttığını belirten Alhat, ''Yurtdışındaki ülkelerin stoklarını artırmak için bizim gibi üretici ülkelerden zeytinyağı talep etmeleri zeytinyağının litre fiyatını yükseltti. Geçen sene litresi 16 lira olan zeytinyağının üretici fiyatı bu sene 25-30 liralara çıktı. Bu rakamların bir de market rafına yansıması var'' dedi.

Öte yandan Alhat, Türkiye'deki zeytinyağı fiyatlarının dünya piyasasının altında olduğuna dikkat çekti. 

FİYATLAR DAHA DA ARTACAK

Corona virüs salgını nedeniyle ülkelerin, stok yarışına girdiğini ifade eden Alhat'a göre; dökme zeytinyağı ihracatındaki artış nedeniyle ileriki dönemlerde zeytinyağı fiyatları daha da artacak. 

DÖKME ZEYTİNYAĞI İHRACATI 'YOKLUĞA' YOL AÇAR

Hasat döneminden yeni çıkan Türkiye'nin daha önünde 9-10 aylık bir süre varken şimdiden dökme zeytinyağı ihracatı ile elindeki stokları eritmesinin yaz aylarında 'yokluğa' yol açacağı ve fiyat artışını daha tetikleyeceği ifade ediliyor.

Alhat, ''Yılın 3 ayında üretilip 12 ayında da satılan bir ürün zeytinyağı. Hasat zamanında çok fazla zeytinyağı çıkıyor. Çiftçinin hasatta hemen satamadığı ürün dökme zeytinyağı ihracatı şeklinde  gemilerle İspanya, İtalya gibi ülkerlere binlerce ton olarak gönderiliyor. Onlar da alıp stokluyorlar. Sonra da kendileri üretmiş gibi satıyorlar. Hasatta elimizde çok olan zeytinyağını dökme ihracatla gönderdiğimizde bu sefer de yazın elimizde zeytinyağı az kalıyor ve fiyatlar artıyor'' şeklinde konuştu.

Ayçiçek yağı ile zeytinyağı arasındaki farkın kapanmasının da zeytinyağı fiyatlarını tetiklediğini söyleyen Alhat, Türkiye’deki zeytinyağı rekoltesinin bu sene düşük olmasını fiyatları etkileyen faktörlerin arasında gösterdi.

ÜRETİM YÜZDE 25 DÜŞTÜ

Alhat, ''Zeytinyağındaki üretim bu yıl yüzde 25 düştü. Geçen sene üretim 225 bin ton civarındaydı, bu sene 175 bin ton civarında. Bu rakamlar ciddi kayıplar'' dedi.

Antalya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır ise iklimsel olaylardan kaynaklı hasatta sorun olduğunu ve düşüş yaşandığını belirtti.

Mayısta zeytini vuran sıcaklıklıkların ardından yüzde 30 civarında bir kayıp beklediklerini ifade eden Çandır, eylül ve ekim aylarında  bekledikleri yağışları alamadıklarını ve kayıp beklentisinin tahmin edilenin de üzerine çıktığını belirtti. 

Çandır, ''Akdeniz Bölgesi'nde yüzde 50-60 civarında bizim bir ürün kaybımız var. Bu durumun fiyata yansıması da haliyle kaçınılmaz bir durum. Şöyle bir tetikleme durumu da söz konusu; ayçicek yağındaki artış zeytinyağını da etkiliyor. Ayçicek yağının artması gözde bir durumda olan zeytinyağının da artmasına neden oluyor'' ifadelerini kullandı.