ABD merkezli yayın kuruluşu Bloomberg'in haberine göre, Çin Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "ülke dışındaki haksız uygulamalara karşı koymak" hedefiyle hazırlanan düzenlemenin, Çin vatandaşları ve şirketlerinin yasal hak ve çıkarları ile ülkenin menfaatlerini korumak amacıyla yapıldığı ve an itibarıyla geçerli olduğu kaydedildi.
Bu düzenlemeyle yabancı yasa ve mevzuatların Çin şirket ve vatandaşlarına yönelik haksız uygulamasını önlemek için bir çalışma grubunun kurulmasının amaçlandığına işaret edilen açıklamada, yabancı kanunlar nedeniyle "olağan ekonomik, ticari ve ilgili faaliyetlerde" bulunması engellenen vatandaş ve kuruluşların 30 gün içinde bu çalışma grubuna rapor sunabileceği aktarıldı.
Açıklamada, grubun, raporda "haksız" kriter olduğunu ve uluslararası hukukun ihlal edildiğini doğrulaması durumunda, mahkemenin, yabancı kanunların uygulanmasını reddeden bir yasaklama emri çıkarabileceği belirtildi.
Bu düzenlemeyle yabancı ülkelerin hukukuna uymadığı gerekçesiyle ciddi kayıplar yaşayan kişi ve firmaların da devlet kurumları tarafından desteklenebileceğine işaret edilen açıklamada, Çin hükümetinin söz konusu yasalara karşı "gerekli karşı önlemleri" alabileceği vurgulandı.
Açıklamada, "doğru" rapor sunamayan vatandaş veya şirketin uyarılabileceği veya para cezasıyla karşı karşıya kalabileceği kaydedildi.
Bu arada Çin basınında çıkan haberlerde, Pekin yönetiminin bu adımı, özellikle "ABD zorbalığına" karşı Çin'in yasal yollarla meşru müdafaası için yeni bir hamle olarak yorumlandı.
ABD'NİN ÇİNLİ FİRMALARA YÖNELİK KISITLAMALARI
ABD, Çin'in teknoloji şirketi Huawei'yi, ulusal güvenliğe aykırı faaliyetlerde bulunma riski oluşturduğu gerekçesiyle teknoloji ihracatına kısıtlama getirdiği kişi, şirket, devlet ve diğer tüzel kişilikleri içeren Varlık Listesi'ne 2019'da almıştı.
ABD Federal İletişim Komisyonu, temmuz ayında da Çin'in teknoloji devi şirketleri Huawei ve ZTE'nin ulusal güvenliğe tehdit olarak belirlendiğini açıklamıştı.
ABD Başkanı Donald Trump, 3 Ağustos'ta yaptığı bir açıklamada, ABD'deki kolu herhangi bir Amerikan şirketine satılmadığı takdirde Çin merkezli sosyal medya platformu TikTok'u 15 Eylül'de yasaklayacaklarını açıklamıştı.
Trump, 6 Ağustos'ta da ulusal güvenliği koruma gerekçesiyle ABD'li kişi veya kuruluşların Çinli şirketlere ait sosyal medya uygulamaları TikTok ve WeChat ile herhangi bir iş yapmasını yasaklamaya yönelik 2 kararname imzalamıştı. 14 Ağustos'ta ise TikTok uygulamasının sahibi Çinli teknoloji şirketi ByteDance'in ABD'deki operasyonlarını 90 gün içinde elden çıkarmasına yönelik kararname yayımlamıştı.
Söz konusu dönemde ABD'nin önde gelen teknoloji firmalarından Microsoft'un Çinli ByteDance şirketine ait TikTok uygulamasını satın almak üzere görüşmelerde bulunduğu basına yansırken 13 Eylül'de uygulamanın ABD operasyonlarının Microsoft'a satılmayacağı kesinleşmiş ve ByteDance'in Oracle ile anlaştığı kaydedilmişti.
ABD Ticaret Bakanlığı, eylül ayında "ulusal güvenliği koruma" gerekçesiyle Çinli şirketlere ait sosyal medya uygulamaları TikTok ve WeChat'in yasaklamak için Federal Mahkemeye başvurmuştu.
Trump, 12 Kasım'da yayımladığı başkanlık kararnamesinde, ABD hükümetinin Çin ordusunun sahip olduğu veya kontrol ettiğini belirlediği şirketlerin hisselerinin ülke borsalarında işlem görmesini yasaklamıştı.
New York borsasından 5 Ocak'ta yapılan açıklamada "China Telecom", "China Mobile" ve "China Unicom Hong Kong" telekom şirketlerinin hisselerinin 11 Ocak'tan itibaren borsada işlem görmeyeceği belirtilmişti.
Trump 6 Ocak'ta imzaladığı kararnameyle Ant Grup'a ait Alipay ve WeChat Pay'in de aralarında yer aldığı Çin merkezli 8 mobil ödeme uygulaması ile işlem yapılmasının yasaklanmasını talep etmişti.
