• Künye
  • İletişim
  • Çerez Politikası
  • Gizlilik İlkeleri
Anasayfa
  • Gündem
  • Politika
  • Ekonomi
  • Dünya
  • Spor
  • Kültür-Sanat
  • Teknoloji
  • SAĞLIK YEREL GENEL ÇEVRE ASAYİŞ COVID-19 Ters Köşe Magazin Eğitim
  • Ara
A
Büyüt
A
Küçült
Yorumlar
  1. Haberler
  2. Kültür-Sanat
  3. Diyarbakır'da 650 yılından kalma cami zamana direniyor
Kültür-Sanat
Yayınlanma: 30 Eylül 2022 - 11:19
Güncelleme: 30 Eylül 2022 - 11:25

Diyarbakır'da 650 yılından kalma cami zamana direniyor

Diyarbakır'ın Kocaköy ilçesinde 650 yılından kalma Anadolu'nun en eski camisi, yılların olumsuz şartlarına rağmen varlığını koruyor.

Kültür-Sanat
30 Eylül 2022 - 11:19
Güncelleme: 30 Eylül 2022 - 11:25
Yorumlar
Dinle
Yazdır
A
Büyüt
A
Küçült
Yorumlar
Diyarbakır'da 650 yılından kalma cami zamana direniyor
Diyarbakır'ın Kocaköy ilçesinde 650 yılından kalma Anadolu'nun en eski camisi, yılların olumsuz şartlarına rağmen varlığını koruyor.

Diyarbakır, İslam orduları tarafından kuşatıldıktan günler sonra 27 Mayıs 639 yılında fethi gerçekleşti. Kent merkezinin fethinden günler sonra İslam orduları ile İran orduları arasında günümüzde Kocaköy ilçesinde bağlı Bozbağlar köyünde bir savaş daha yaşandı. Bu savaşlardan sonra ve camide bulunan kitabeden de yola çıkılarak bugüne dek olumsuz şartlara rağmen ayakta kalan ilçenin tarihi Ulu Camisi 650 yılından kalma bir cami olarak değerlendirildi. Cami, dönem dönem şeyhler tarafından onarım ve eklentileri yapılırken, son hali 2019 yılında restorasyonu yapıldı. Cami, günümüzde de bakıma ihtiyaç duyarken hala varlığını sürdürüyor.

Caminin tarihi hakkında konuya vakıf olan ilçe vatandaşlarından Naci Akdemir, caminin Anadolu'nun en eski camilerinden kuvvetle muhtemel olduğu değerlendirmesinde bulundu. Bunu kati olarak ileri sürebileceğini belirten Akdemir, "Diyarbakır şehir merkezinin Müslümanlar tarafından fethi 27 Mayıs 639 yılında gerçekleşti. Bundan birkaç hafta sonra ilçemize bağlı Bozbağlar köyünde İslam orduları ile İran orduları arasında bir savaş daha oldu. Müslümanlar muzaffer oldu. Ve buralar benim kanaatime göre Haziran 639 yılında fetih edildi. Ve cami benim kanaatime göre en geç 650 yılından kalma bir camidir. Çünkü bu camide 1355 yılından kalma kitabe vardı. Bu kitabe bir onarım ve eklenti kitabesiydi. Şunu anlayabiliriz 1350'li yıllarda 14'üncü asrın ortalarında onarım görecek kadar eskiydi" dedi.

"Eski bir Hristiyan veya paganizm mabedi olup daha sonra camiye tahvil edildiği yolunda herhangi bir bilgi yok"

"Caminin esas mekanı şu an bulunduğumuz beşik tonozlu klasik şark tipi camidir" diyen Akdemir, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bulunduğumuz yerin sol ilerisinde son cemaat yeri vardı. Fakat caminin müştemilatı günlük olarak veya zamana bağlı olarak meydana gelen ihtiyaçlara binaen ilave edilmiş kısımlardır. Kiliselerin girişi doğuda olur. Fakat bu caminin girişi bütün camilerde olduğu gibi kuzeydedir. Doğudan burada bir giriş olduğuna dair herhangi bir belirti elimizde yok. Buranın kilise olduğuna dair herhangi bir mozaik, istavroz şekli bunu destekleyen herhangi bir belirti elimizde mevcut değil. Yapının bütün şekli şemali, eklentileri, girişi, çıkışı buranın bir cami olarak inşa edildiğini bize gösteriyor. Buranın eski bir Hristiyan veya paganizm mabedi olup daha sonra camiye tahvil edildiği yolunda herhangi bir bilgiye sahip değilim."

"1300 yıllık bir cami"

Türkiye'nin birçok yerinde bu nitelikte camiler olduğunu aktaran Akdemir, "Kiliseyken camiye tahvil edilmiş yerler vardır. Paganizm bir yer iken camiye tahvil edilmiş yerler vardır. Fakat Kocaköy Camiinde bunu gösterecek herhangi bir belirti elimizde yok. Benim kanaatime göre 1300 yıllık bir cami. Şu bulunduğumuz yerin ilerisinde bir çilehane vardır. Buna halvethane derler, itikaf yeri derler. Eski mutasavvıflar gelip oraya girerlerdi bir hırka ve bir lokma ile halk dilinde artık deyim haline gelmiştir. Hem Kürtçe de hem de Türkçe de 'bir hırka bir lokma' sözü buradan gelir. En az 40 gün burada çile çekerlerdi. Kanıtlara gelince, fetihten sonra mutlaka bu gibi yerlere bir mabet yapılır, ,insanlar oraya gider Cuma namazlarını eda ederlerdi" ifadelerinde bulundu.

Birde 1355 tarihini gösteren bir kitabenin son onarımdan önce var olduğunu kaydeden Akdemir, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu kitabe şu anda mevcut değil. Nerede olduğunu bilmiyorum ama elimde fotoğrafı var. Caminin 1954'ten sonra esaslı bir onarım gördüğünü biliyoruz. O sırada Kocaköy'de şeyhlik icazetini yeni alan Şeyh İsmetullah Efendi camiyi esaslı bir tamirden geçirmiştir ve en son 1975 Lice depreminden sonra gene aynı zat tarafından caminin abdesthaneleri, abdest havuzları, gusül havuzları, gasil hane elden geçirildi. Fakat son onarım bundan 2-3 sene öce Vakıflar tarafından geliştirilen bir proje ile yapıldı ve son halini o zaman aldı."


İHA
  • YORUMLAR
  • FACEBOOK
adlı kullanıcıya cevap x
ANASAYFAYA DÖNMEK İÇİN TIKLAYINIZ
İlginizi Çekebilir
Akkuyu meydanı duvar resimleri yoğun ilgi görüyor
Akkuyu meydanı duvar resimleri yoğun ilgi görüyor
Selçuklu'nun sembol mekanları ziyaretçi akınına uğradı
Selçuklu'nun sembol mekanları ziyaretçi akınına uğradı
İvrindi'de rahvan at yarışı coşkusu
İvrindi'de rahvan at yarışı coşkusu
İshak Paşa Sarayı'nı bayramda 40 bin kişi ziyaret etti
İshak Paşa Sarayı'nı bayramda 40 bin kişi ziyaret etti
Son Haberler
BM Genel Sekreteri Guterres, İsrail'in Cenin saldırısını kınamaktan kaçındı
BM Genel Sekreteri Guterres, İsrail'in Cenin saldırısını kınamaktan...
Toroslar'da bayram sonrası çöp konteynerleri dezenfekte edildi
Toroslar'da bayram sonrası çöp konteynerleri dezenfekte edildi
Karadeniz gazı, Zonguldak'ın enerjisini artırdı
Karadeniz gazı, Zonguldak'ın enerjisini artırdı
Fındık üreticileri BOTAŞ'a seslendi
Fındık üreticileri BOTAŞ'a seslendi
FETÖ şüphelisi eski Ege Üniversitesi Rektörü Hoşcoşkun yakalandı
FETÖ şüphelisi eski Ege Üniversitesi Rektörü Hoşcoşkun yakalandı
Trabzonspor'da, zorlu ekim ayı başlıyor
Trabzonspor'da, zorlu ekim ayı başlıyor

Ana Sayfa
Gündem
Politika
Ekonomi
Dünya
Spor
Kültür-Sanat
Teknoloji
SAĞLIK
YEREL
GENEL
ÇEVRE
ASAYİŞ
COVID-19
Ters Köşe
Magazin
Eğitim
Köşe Yazarları
Foto Galeri
Video Galeri
Biyografiler
Yerel Haberler
Üye Paneli
Günün Haberleri
Arşiv
Gazete Arşivi
Anketler
Hava Durumu
Gazete Manşetleri
Nöbetci Eczaneler
Namaz Vakitleri
  • Dünya
  • Ekonomi
  • Gündem
  • Kültür-Sanat
  • Magazin
  • Politika
  • Spor
  • Ters Köşe
  • Foto Galeri
  • Video Galeri
  • Köşe Yazarları
  • Biyografiler
  • Üye Paneli
  • Yerel Haberler
  • Günün Haberleri
  • Arşiv
  • Gazete Arşivi
  • Anketler
  • Hava Durumu
  • Gazete Manşetleri
  • Nöbetci Eczaneler
  • Namaz Vakitleri

  • Rss
  • Sitene Ekle
  • Künye
  • İletişim
  • Çerez Politikası
  • Gizlilik İlkeleri

Sitemizde bulunan yazı , video, fotoğraf ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz veya kaynak gösterilemeden kullanılamaz.

Yazılım: Tumeva Bilişim